مهارت های زندگی

این محتوا را به اشتراک بگذارید

اصطلاح مهارتهای زندگی (Life Skills) برای اکثر ما آشناست. تعریف مهارتهای زندگی هم دشوار به نظر نمی‌رسد: مهارتهایی که به ما برای زندگی بهتر کمک می‌کنند.

با این حال همان‌طور که می‌توانید حدس بزنید، اجماع و اتفاق‌نظر قطعی در مورد فهرست مهارتهای زندگی و اینکه چه چیزهایی را باید به عنوان مهارت زندگی ضروری دانست و یادگیری آن را توصیه کرد وجود ندارد.

 

در این میان شاید یکی از معتبرترین مدل‌ها، مدلی پنج قسمتی باشد که سازمان بهداشت جهانی حدود دو دهه قبل ارائه کرده و هنوز هم در طراحی سیستمهای آموزشی و نیز برنامه ریزی‌های کلان دولت‌ها مورد توجه قرار می‌گیرد.

سازمان بهداشت جهانی تعریف مهارتهای زندگی را به صورت زیر ارائه می‌دهد:

مهارتهای روانی – اجتماعی که به ما کمک می‌کنند با نیازها و چالش‌های زندگی روزمره بهتر کنار بیاییم.

این سازمان، مهارتهای زندگی را به شکل زیر فهرست و دسته بندی می‌کند:

  • تصمیم گیری و حل مسئله
  • تفکر خلاقانه و تفکر نقادانه
  • مهارت ارتباطی و مهارت مدیریت رابطه
  • خودآگاهی و همدلی
  • مدیریت احساسات و هیجانات و مدیریت استرس

البته همین مدل و المان‌های آن (و گاه المان‌های مشابه) در قالب مهارتهای ده گانه زندگی و گاه مهارتهای دوازده گانه زندگی هم معرفی و مطرح می‌شوند:

 

اما با توجه به اینکه بسیاری از گزارش‌های سازمان‌های معتبر بین‌المللی با تکیه بر تقسیم‌بندی فوق تنظیم و ارائه می‌شوند، ما هم همان شکل اصلی و اولیه‌ی سازمان بهداشت جهانی (شکل پنج قسمتی) را مورد توجه قرار می‌دهیم.

بر اساس پیشنهاد سازمان بهداشت جهانی، سه شیوه برای توسعه و بهبود مهارتهای زندگی وجود دارد که هر یک از ما بسته به اینکه به موقعیت و جایگاه خود و نیز اینکه به صورت فردی یا سازمانی اقدام می‌کنیم، می‌توانیم این شیوه‌ها را برای بهبود جامعه خود به کار بگیریم:

  • کارگاه آموزشی: در این شیوه ممکن است در قالب آموزش‌های کوتاه مدت، میان‌مدت یا بلندمدت، مهارت های زندگی را آموزش دهیم.
  • آموزش در عمل: در این شیوه، قرار نیست آموزش رسمی برقرار باشد. بلکه هر کس می‌کوشد بسته به فضایی در آن حضور دارد، در قالب فیلم،‌ یا داستان، نوشته‌ای که منتشر می‌کند و مطلبی که در شبکه های اجتماعی می‌نویسد و یا برخوردی که با دیگران در فضای فیزیکی یا مجازی می‌کند، نمونه‌هایی از رفتار مناسب (متناسب با مهارت‌های زندگی) را آموزش دهد.
  • آموزش به افراد آسیب‌پذیر: چه در میان کودکان و چه در میان بزرگسالان، همیشه افراد آسیب پذیری وجود دارند که به علت شرایط‌شان، نمی‌توانند برای یادگیری مهارتهای زندگی اقدام کنند. یا ممکن است اصلاً ندانند که چنین مهارت‌هایی برایشان مفید است. این افراد هم ممکن است توسط دولت‌ها، سازمان‌های مردم‌نهاد و یا توسط هر یک از ما در برخوردهای روزمره‌ای که با آنها داریم، آموزش ببینند.

 

اجزای مهارتهای ده گانه زندگی

 خودآگاهی
•          آگاهی از نقاط قوت
•          آگاهی از نقاط ضعف
•          تصویر خود واقع بینانه
•          آگاهی از حقوق و مسئولیت ها
•          توضیح ارزشها
•          انگیزش برای شناخت

 مهارتهای ارتباطی
•          ارتباط کلامی و غیرکلامی موثر
•          ابراز وجود
•          مذاکره
•          امتناع
•          غلبه بر خجالت
•          گوش دادن

 همدلی
•          علاقه داشتن به دیگران
•          تحمل افراد مختلف
•          رفتار بین فردی همراه با پرخاشگری کمتر
•          دوست داشتنی تر شدن (دوستیابی)
•          احترام قائل شدن برای دیگران

 مهارتهای بین فردی
•          همکاری و مشارکت
•          اعتماد به گروه
•          تشخیص مرزهای بین فردی مناسب
•          دوستیابی
•          شروع و خاتمه ارتباطات

 مهارتهای حل مسأله
•          تشخیص مشکلات علل و ارزیابی دقیق
•          درخواست کمک
•          مصالحه (برای حل تعارض)
•          آشنایی با مراکزی برای حل مشکلات
•          تشخیص راه حل های مشترک برای جامعه

 مهارتهای تفکر خلاق
•          تفکر مثبت
•          یادگیری فعال ( جستجوی اطلاعات جدید )
•          ابراز خود
•          تشخیص حق انتخاب های دیگر ( برای تصمیم گیری )
•          تشخیص راه حل های جدید برای مشکلات

 مهارتهای مقابله با هیجانات
•          شناخت هیجان های خود و دیگران
•          ارتباط هیجان ها با احساسات ، تفکر و رفتار
•          مقابله با ناکامی ، خشم ، بی حوصلگی ، ترس و اضطراب
•          مقابله با هیجان های شدید دیگران

 مهارتهای تصمیم گیری
•          تصمیم گیری فعالانه بر مبنای آگاهی از حقایق کارهایی که می توان انجام داد که انتخاب را تحت تأثیر قرار دهد.
•          تصمیم گیری بر مبنای ارزیابی دقیق موقعیت ها
•          تعیین اهداف واقع بینانه
•          برنامه ریزی و پذیرش مسئولیت اعمال خود
•          آمادگی برای تغییر دادن تصمیم ها برای انطباق با موقعیت های جدیدmigna.ir  

مهارتهای تفکر انتقادی
•          ادراک تأثیرات اجتماعی و فرهنگی بر ارزشها ، نگرشها و رفتار
•          آگاهی از نابرابری ، پیشداوری ها و بی عدالتی ها
•          واقف شدن به این مسئله که دیگران همیشه درست نمی گویند
•          آگاهی از نقش یک شهروند مسئول

 مهارتهای مقابله با استرس
•          مقابله با موقعیتهایی که قابل تغییر نیستند
•          استراتژی های مقابله ای برای موقعیت های دشوار ( فقدان ، طرد ، انتقاد)
•          مقابله با مشکلات بدون توسل به سوء مصرف مواد
•          آرام ماندن در شرایط فشار
•          تنظیم وقت

 

نظرات (0)

هیچ نظری در اینجا وجود ندارد

نظر خود را اضافه کنید.

  1. ارسال نظر بعنوان یک مهمان ثبت نام یا ورود به حساب کاربری خود.
پیوست ها (0 / 3)
مکان خود را به اشتراک بگذارید