هیپنوتیزم

این محتوا را به اشتراک بگذارید

هیپنوتیزم شاخه ای از علم روانشناسی است که در آن به وسیله تلقین، شخص در حالت خاصی از هوشیاری قرار می گیرد. آگاهی انسان با توجه به امواج مغزی و درجه هوشیاری در حالات مختلفی قرار می گیرد.

هر انسانی دارای چهار نوع فرکانس مغزی است :

  • بتا، همان بیداری کامل است که ضمیر خودآگاه در آن فعال است. در این حالت ما به زمان و مکان محدود هستیم.
  • آلفا، (خلسه یا ترنس )، وقتی که می خواهیم بخوابیم و خواب آلوده می شویم. حالتی بین خواب و بیداری بوجود می آید که در این حالت شخص در بالاترین حالت تلقین پذیری قرار دارد. در حالت هیپنوتیزم، امواج مغزی ما در حالت آلفا قرار دارند.
  • تتا، از امواج بتا و آلفا دامنه بزرگتری دارند و آرام ترند. دستیابی به امواج تتا معمولا در زمان خواب ممکن می شود.
  • دلتا، همان خواب عمیق است که در آن رویا می بینیم.

 

دامنه حالات هیپنوتیکی از امواج آلفا آغاز و تا امواج دلتا می تواند ادامه یابد. امواج آلفا مانند پلی آگاهی و ناخودآگاهی را بهم وصل می کنند. تلقینات وقتی اثرگذار هستند که بین دو ضمیر خودآگاه و ناخودآگاه ارتباط برقرار شود و تلقینات از فضای آگاه ذهن به ناخودآگاه وارد شود.

در هیپنوتیزم، هوشیاری فرد در یک حیطه متمرکز است؛ آشفتگی و حواس پرتی کمتر است. سطح تمرکز بسیار بالاست و پاسخ دهی فرد به محرکات بیرونی کاهش و تلقین پذیری او افزایش می یابد.

این امواج ما را از نیم کره منطقی سمت چپ مغز رها کرده و به ما اجازه می دهند به قسمت خلاق و شهودی نیم کره راست مغز دست یابیم. امواج آلفا منشا خلاقیت، سرعت بخشی در یادگیری، ارتقای وضعیت روانی و کاهش استرس است. بسیاری از هنرمندان، دانشمندان و ورزشکاران موفق بطور آگاهانه یا ناآگاهانه خود را در حالت آلفا قرار می دهند تا بهترین اجرا یا الهام خود را بدست آورند.

با کمک هیپنوتیزم، فرد می تواند از توانمندی ها و قدرت های درونی نهفته در ذهنش استفاده کند و به اهداف خود دست یابد. در این حالت ما محدود به زمان و مکان نیستیم. هنگامی که خواسته ها در ضمیر ناخودآگاه نهادینه شود، پس از آن تحقق رسیدن به خواسته ها و اهداف بر عهده ضمیر ناخودآگاه خواهد بود.

 

هیپنوتیزم به دو صورت خود هیپنوتیزم و دگر هیپنوتیزم قابل اجراست. همه هیپنوزها به نحوی خود هیپنوتیزم هستند. هیپنوز موجب تسلط فردی بر دیگری نمی شود بلکه دیگری با ضمیر ناخودآگاه آدمی به مکالمه و القای تلقینات مورد توافق فرد می پردازد. در این حالت تلقینات هیپنوتیزور، به جای حواس بدن عمل می کند و ضمیر ناخودآگاه انسان را تحت کنترل خویش قرار می دهد. هیپنوز جبر ایجاد نمی کند و هیپنوتیزور نمی تواند هر آنچه دوست دارد به سوژه تلقین کند. سه فاکتور مهم در هیپنوتیزم عبارتند از : تمرکز فوق العاده فکر، جدا شدن ذهن و فکر از محیط پیرامون، تلقین ( اساس هیپنوتیزم تلقین به نفس است ).

 

از فواید هیپنوتیزم می توان به درمان بسیاری از مشکلات روانی نام برد. به خصوص در هنگام خودهیپنوتیزم، که شخص می تواند بوسیله تلقین تغییرات مثبتی را درخود پدید آورد. از جمله فواید دیگر آن می توان به تبدیل صفات بد به صفات خوب، آرامش درونی، رفع اضطراب و نگرانی، تقویت قوای جسمی و روانی بدن مثل حافظه و … اشاره کرد. با اجرای تکنیک های خود هیپنوتیزم، درخت خود باوری در فرد شکوفا شده و در سایه این خودباوری و اعتماد به نفس، فرد می تواند در جنبه های دیگر زندگی نیز به موفقیت برسد.

 

انواع هیپنوتیزم

دگر هیپنوتیزم

استفاده از توضیحات کلامی و غیر کلامی

در این نوع هیپنوتیزم فرد هیپنوتیزم کننده و هیپنوتیزم شونده افراد جداگانه‌ای هستند که در آن هیپنوتیزم کننده به عنوان عامل با استفاده از روشهای معمول خود را (هیپنوتیزم شونده) را به حالتهای هیپنوتیزم وارد می‌کند. هیپنوتیزم کننده ممکن است روشها و تکنیکهای مختلفی را بکار ببرد تا به حالت دلخواه برسد.

برخی از هیپنوتیزم کننده‌ها از تلقینات شفاهی استفاده می‌کنند. به این نوع تلقی توجه کنید: " به من نگاه کن ، به چشمهای من نگاه کن و غیر از خواب فکری ذهنت راه نده ، شما حالتی از سنگینی در پلکهای چشم و خستگی در چشمان خود احساس می‌کنید، چشمهایتان دارند سنگین می‌شوند سنگین و سنگین‌تر ، چشمهایتان بهم می‌خورند و نزدیک است که با اشک چشم خیس شود.

بله چشمهایتان دارند خیس می‌شوند، من می‌بینیم که چشمهایتان از فرط خواب رویهم می‌افتند و خیس می‌شوند، دید شما به تاریکی می‌گراید و چشمانتان در حال بسته شدن هستند، دارند بسته می‌شوند و شما سنگینی پلکهایتان را احساس می‌کنید، چشمانتان بسته شده‌اند و ... . در نمونه بالا از تلقینات شفاهی استفاده شده است. برخی هیپنوتیزورها از روشهایی استفاده می‌کنند که کمتر نیاز به توضیحات شفاهی داشته باشد و معمولا فرد هیپنوتیزم شونده را متوجه رفتارهایی در خود می‌کنند که القای حالت آرامش را به او به همراه دارد. اصواتی که هیپنوتیزور استفاده می‌کند جملات خاصی نیست، اما معنای آرامش و دوستی را به همراه دارد مثل یک تنفس عمیق و آرام و ... . روشهای هیپنوتیزم کردن فرد دیگر از جهات دیگر نیز ممکن است متفاوت باشد. برخی خوابانیدن و دراز کشیدن هیپنوتیز شونده را ترجیح می‌دهند و برخی دیگر سوژه خود را روی صندلی می‌نشانند. اما بطور کلی استفاده از هر کدام از این روشها باید بر اساس ویژگیهای هیپنوتیزم شونده صورت بگیرد. افراد هیجان‌زده و غیر عادی بهتر است روی صندلی بنشینند.

 

استفاده از شی یا چشمان هیپنوتیزور

برخی از افراد هیپنوتیزم کننده از چشمان خود به عنوان نقطه‌ای که هیپنوتیزم شونده باید به آن خیره شود استفاده می‌کنند. و برخی اشیا دیگر را ترجیح می‌دهند. در استفاده از یک شی برای خیره شدن ، یک شی مثل مداد ، کلید ، سکه در فاصله 25 سانتیمتری او قرار می‌دهند و از او می‌خواهند به نقطه‌ای روی آن شی خیره شود. به این تلقینات توجه کنید: ببین من این شی را مقابل چشمانت می‌گیرم شما باید به این چیز که در دست دارم نگاه کنید، صدای مرا می‌شنوید.

اگر نگاهتان از این نقطه منحرف شد زود نگاهتان را به طرف آن برگردانید و این حالت را ادامه دهید. دقت کنید و به صدای من گوش کنید. می‌خواهم که به حالت آزاد دراز بکشید، بدن خود را شل کنید. در تمام اعضای بدن خود حالت سستی و رخوت احساس می‌کنید و هر چه می‌گذرد بیشتر و بیشتر بدنتان بیحال می‌شود. اگر به این چیز نگاه خود را ثابت نگاه داشته و به صدای من گوش کنید لحظه به لحظه شل‌تر و بی‌حال‌تر می شوید ... .

 

استفاده از روش حرکتی

در یک روش دیگر که به روش حرکتی معروف است از هپینوتیزم شونده خواسته می‌شود مثلا دستهای خود را که روی زانوهایش گذاشته مورد توجه و تمرکز قرار دهد و به تغییرات آنها دقت کند. به این تلقین توجه کنید. "می‌خواهم به راحتی روی صندلی بنشینید و بطور کامل بدنتان را آزاد و شل کنید. کف هر دو دست خود را روی زانوان بگذارید و با این عمل مراقب دستهای خودتان هستید و متوجه می‌شوید که به راحتی می‌توانید دستهایتان را نگاه کنید.

به چیزی فشار می‌دهید و شاید هم پارچه شلوارتان را که دستهایتان روی آن است حس می‌کنید و یا گرمای شلوارتان را احساس می‌کنید. می‌خواهم این احساسات را که شرح دادم شما خودتان هم ببینید شاید تغییراتی در دست خود حس می‌کنید. بطور دائم به دستهای خود نگاه کنید و ببینید چقدر آرام هستند کوچکترین حرکاتی در دستهایتان نیست و ... . هیپنوتیزم کننده به هیپنوتیزم شونده القا می‌کند که دستهایش رفته رفته کاملا بی حرکت و ساکن می‌شوند.اگر عامل در طی جریان تلقین متوجه برخی حرکات مثل خمیازه و ... در سوژه شد باید آنها را تقلید کند و در ادامه می‌افزاید، دقت کنید که کدام قسمت از دستان شما حرکت می‌کنند. شاید انگشت سبابه یا انگشت کوچک و یا شست ، بیشتر دقت کنید." با ادامه این تلقینات انگشتان کم‌کم از یک دیگر فاصله می‌گیرند و هیپنوتیزم کننده شروع به دادن تلقیناتی بر بلند شدن انگشتان دستها و بازوها می‌کند.

 

خود هیپنوتیزم

روشهایی مشابه با روشهای دگر هیپنوتیزمی وجود دارد که برای خود هیپنوتیزمی بکار می‌روند. با این تفاوت که در اینجا هیپنوتیزم کننده و هیینوتیزم شونده یک نفر است. هر چند موفقیتهایی در این زمینه حاصل می‌شود، اما معمولا متخصصین معتقدند برای حصول نتیجه بهتر است لازم است فرد مبتلا توسط یک هیپنوتیزم کننده ، هینوتیزم شده باشد و در صورتی که تلقینات پس هیپنوتیزمی مبنی بر امکان خود هیپنوتیزمی به او داده شده باشد نتیجه بهتری حاصل خواهد شد. در هر حال آشنایی کامل فرد با هیپنوتیزم ، روشهای آن و حالات مختلف آن در اجرای خود هیپنوتیزمی ضروری است.

 

هیپنوتراپی

درمان با روشهای هیپنوتیزم مساله‌ای است که مدتهاست توجه متخصصان را به خود جلب کرده است. روشهای اجرای هیپنوتیزم در این حالت با روشهای دگر هیپنوتیزم تفاوتی ندارد تنها هدف از هیپنوتیزم در اجرای این روشها درمان سوژه است. سوژه ممکن است از بیماریهای مختلف جسمی و روحی رنج ببرد. متخصصان هیپنوتراپی از این روش برای کاهش اضطراب فرد ، رفع خاطرات آزار دهنده فرد در گذشته و سایر مشکلات روانی و همچنین درمان مشکلات جسمی و یا آماده ساختن او برای یک جراحی ، اعمال دندانپزشکی ، زایمان و ... استفاده می‌کنند.

 

هیپنوتیزم گروهی

در این حالت همان روشهای دگر هیپنوتیزمی اجرا می‌شود. و تفاوت آن در تعداد سوژه‌هاست. ممکن است عامل این روشها برای تعلیم هیپنوز در یک کلاس آموزشی استفاده کند یا در یک تالار سخنرانی برای جمع کثیری از مردم ، یا در جلسه هیپنوتراپی برای درمان عده‌ای افراد که مشکل مشترک دارند، مثلا آماده سازی برای جراحی و ... .

 

 

نظرات (0)

هیچ نظری در اینجا وجود ندارد

نظر خود را اضافه کنید.

  1. ارسال نظر بعنوان یک مهمان ثبت نام یا ورود به حساب کاربری خود.
پیوست ها (0 / 3)
مکان خود را به اشتراک بگذارید